Yeni geliştirilen piksel teknolojisi ekranları aynı zamanda kameraya dönüştürebilir

İsviçre'deki ETH Zürih Üniversitesi'nden araştırmacılar, ekran teknolojilerinde önemli bir değişimin kapısını aralayabilecek yeni bir piksel mimarisi geliştirdi. "Fourier pikseli" adı verilen bu teknoloji, yalnızca görüntü oluşturmakla kalmıyor, aynı zamanda üzerine gelen ışığı analiz ederek kamera işlevi de görebiliyor. Böylece gelecekte akıllı telefonlar, tabletler, monitörler ve diğer elektronik cihazlarda ekran ile kameranın tek bir yüzeyde birleşmesi mümkün hale gelebilir. Araştırma henüz laboratuvar aşamasında olsa da geliştirilen sistemin optik teknolojiler açısından önemli bir adım olduğu belirtiliyor. Çalışmanın sonuçları Nature dergisinde yayımlanırken, araştırmacılar teknolojinin farklı alanlarda kullanılabileceğini ifade ediyor.

Fourier pikseli nasıl çalışıyor?

Yeni piksel teknolojisinin temelinde ışığın fiziksel davranışını kontrol etmeye yönelik nanometre ölçeğinde tasarlanmış özel yüzey yapıları bulunuyor. Araştırmacılar, piksel yüzeyindeki mikroskobik çıkıntılar sayesinde ışığın yoğunluğu, fazı, polarizasyonu ve titreşim özelliklerini hem yönlendirebiliyor hem de analiz edebiliyor. Görüntü oluşturulurken aynı anda gelen ışığın da okunabilmesi, ekran ile görüntü algılama sistemini tek yapıda bir araya getiriyor. Sistem adını ise karmaşık sinyalleri daha basit dalga bileşenlerine ayırmayı sağlayan Fourier matematiksel dönüşümünden alıyor. Bu yöntem sayesinde ışık alanları hassas şekilde kontrol edilerek hem görüntü üretimi hem de görüntü algılama işlemi aynı piksel üzerinden gerçekleştirilebiliyor.

Teknolojinin önünde hâlâ önemli engeller bulunuyor

Araştırmacılar geliştirilen sistemin henüz ticari ürünlerde kullanılabilecek seviyeye ulaşmadığını vurguluyor. Mevcut prototip yalnızca lazer ışığıyla çalışırken, oluşturabildiği görüntüler de oldukça sınırlı seviyede bulunuyor. Günümüzde kullanılan LCD veya OLED paneller gibi milyonlarca farklı renk ve görüntüyü oluşturabilecek bir yapıya henüz sahip değil. Bunun yanında teknolojinin seri üretime uygun hale getirilmesi ve milyonlarca pikselden oluşan büyük ekranlara ölçeklenmesi de önemli mühendislik çalışmaları gerektiriyor. Araştırma ekibi buna rağmen sistemin ilerleyen yıllarda holografik ekranlar, uyarlanabilir optik sistemler, optik iletişim ve kuantum bilgi işlem gibi alanlarda kullanılabilecek potansiyele sahip olduğunu düşünüyor.

Gizlilik endişeleri şimdiden tartışılmaya başlandı

Yeni piksel teknolojisinin duyurulmasının ardından sosyal medyada en fazla dikkat çeken konu ise gizlilik oldu. Özellikle Reddit kullanıcıları, ekranların aynı zamanda kamera görevi görebilme ihtimalinin gözetleme risklerini artırabileceğine dikkat çekti. Bazı kullanıcılar bu teknolojiyi George Orwell'in 1984 romanındaki sürekli izleme yapan "telescreen" cihazlarına benzetirken, bazıları ise böyle bir teknolojiyi kullanan cihaz satın almak istemeyeceğini dile getirdi. Araştırmacılar ise geliştirilen sistemin henüz deneysel aşamada olduğunu ve tüketici elektroniğinde kullanılabilmesi için uzun bir geliştirme sürecine ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor. Bu nedenle ekran ve kamerayı tek yapıda birleştiren cihazların günlük hayata girmesi için önümüzde hâlâ uzun bir süreç bulunuyor.