Alibaba Cloud tarafından geliştirilen Qwen-3, yörüngede çalıştırılan dünyanın ilk genel amaçlı yapay zeka modeli olarak teknoloji tarihine geçti. Kasım ayında gerçekleştirilen operasyon kapsamında model, Dünya yörüngesine başarıyla yüklenerek aktif şekilde çalıştırıldı ve birden fazla yapay zeka çıkarım görevini doğrudan uzayda yerine getirdi.
Bu gelişme, yapay zekanın yalnızca yer tabanlı veri merkezleriyle sınırlı kalmayacağını gösteren önemli bir eşik olarak değerlendiriliyor. Uzayda çalışan bir yapay zeka modeli, gecikme sürelerinden enerji tüketimine kadar pek çok alanda mevcut altyapılara alternatif olabilecek yeni bir yaklaşım sunuyor.
Sorgudan sonuca iki dakikadan kısa sürede
Alibaba Cloud yöneticilerinin paylaştığı bilgilere göre Qwen-3 ile gerçekleştirilen testlerde, yerden gönderilen sorguların alınması, yapay zekanın çıkarım sürecini tamamlaması ve sonuçların tekrar Dünya’ya iletilmesi dahil tüm süreç iki dakikadan kısa sürdü. Uzay tabanlı bir sistem için bu süre, mevcut teknolojilerle kıyaslandığında oldukça dikkat çekici bir performansa işaret ediyor.
Qwen-3, Çinli uzay girişimi Adaspace Technology tarafından geliştirilen yörünge bilişim merkezine entegre edildi. Sistem, yalnızca deneysel bir kurulum olarak değil, gerçek iş yükleriyle test edilerek uzayda yapay zeka kullanımının pratikte mümkün olduğunu ortaya koydu.
Uzay tabanlı bilişimin sunduğu avantajlar
Uzayda gerçekleştirilen veri işleme, geleneksel veri merkezlerine kıyasla önemli avantajlar barındırıyor. Sürekli ve sınırsız güneş enerjisi, daha düşük soğutma ihtiyacı ve giderek azalan fırlatma maliyetleri, bu yaklaşımı uzun vadede daha sürdürülebilir hale getiriyor. Aynı zamanda yer tabanlı veri merkezlerinin karşılaştığı fiziksel alan ve enerji sınırları da büyük ölçüde ortadan kalkıyor.
Yapay zeka modellerinin giderek büyüdüğü ve daha fazla hesaplama gücü talep ettiği günümüzde, uzay bilişimi fikri stratejik bir alternatif olarak öne çıkıyor. Türkiye dahil pek çok ülkede veri merkezi yatırımları artarken, uzayda konumlanan yapay zeka altyapıları küresel rekabette yeni bir denge unsuru olabilir.
Star-Compute projesi 2035 hedefiyle ilerliyor
Qwen-3’ün parçası olduğu Star-Compute Project, uzun vadeli ve iddialı bir yol haritasına sahip. Proje kapsamında alçak Dünya yörüngesine toplam 2.800 uydudan oluşan bir ağ kurulması planlanıyor. Bu ağın 2.400 uydusu yapay zeka çıkarım görevlerine, 400’ü ise model eğitimi süreçlerine ayrılacak.
Adaspace’in ilk uzay bilişim merkezi geçtiğimiz yıl yörüngeye gönderilmiş ve 12 uydudan oluşan dünyanın ilk yapay zeka bilişim uydu takımı olarak kayıtlara geçmişti. Projenin tam ölçekli devreye alımının 2035 yılında tamamlanması hedefleniyor. Qwen-3’ün uzayda başarıyla çalıştırılması, bu hedefin yalnızca teorik olmadığını ve somut adımlarla ilerlediğini gösteriyor.
Alibaba’nın bu hamlesi, yapay zekanın geleceğinde yalnızca yazılım ve model geliştirme değil, küresel bilişim altyapısının da rekabetin merkezine yerleşeceğini açıkça ortaya koyuyor.
Henüz hiç yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
