Yapay zekâ ekosisteminde kaynak krizi

ChatGPT, Elon Musk destekli Grokipedia’ya atıf yaptı. Yapay zekâların kaynak kullanımı yeni bir tartışma başlattı.
Yapay zekâ ekosisteminde kaynak krizi

ChatGPT ve benzeri yapay zekâ araçlarının bilgi üretme biçimiyle ilgili tartışmalar yeni bir boyuta taşındı. Son tespitlere göre ChatGPT’nin en güncel modeli GPT-5.2, Elon Musk destekli yapay zekâ tabanlı ansiklopedi Grokipedia’yı kaynak olarak göstermeye başladı. Bu durum, yapay zekâların birbirinden kopya çektiği yönünde eleştirilere yol açtı.

Ortaya çıkan detaylar, özellikle doğrulanması zor ve niş konularda bilgi güvenilirliği tartışmasını yeniden gündeme taşıyor. Yapay zekâların açık kaynaklardan beslendiği bilinse de, başka bir yapay zekâ tarafından üretilmiş içeriklere referans verilmesi, zincirleme bir bilgi hatası riskini beraberinde getiriyor.

ChatGPT Grokipedia’ya nasıl atıf yaptı?

Guardian tarafından yapılan testlerde GPT-5.2’nin, İran’daki siyasi ve ekonomik yapıdan paramiliter güçlerin maaşlarına kadar uzanan birçok başlıkta Grokipedia’ya en az dokuz kez atıf yaptığı görüldü. Özellikle Wikipedia’da sınırlı bilgi bulunan konularda, Grokipedia’daki daha iddialı anlatımların ChatGPT yanıtlarına yansıdığı tespit edildi.

Dikkat çekici nokta ise ChatGPT’nin açıkça yanlış olduğu bilinen sorularda Grokipedia’yı kaynak göstermemesi. Ancak şirket ilişkileri, akademik biyografiler ve bölgesel güç dengeleri gibi gri alanlarda, Grokipedia’daki tartışmalı bilgilerin sessizce aktarıldığı ifade ediliyor.

Grokipedia neden tartışmalı bulunuyor?

Ekim ayında yayına giren Grokipedia, Wikipedia’ya rakip olma iddiasıyla ortaya çıktı. Ancak platformun en büyük farkı, insan editörlere kapalı olması. İçerikler tamamen yapay zekâ tarafından üretiliyor ve klasik editoryal denetim süreçlerinden geçmiyor.

Bu durum, yapay zekâ halüsinasyonlarının gerçek bilgi gibi sunulması riskini artırıyor. Daha önce çürütülmüş ya da eksik bilgiler, yeterli filtreleme olmadan platformda yer alabiliyor. ChatGPT gibi yaygın kullanılan araçların bu tür kaynaklara dayanması, bilgi kirliliği endişesini güçlendiriyor.

Sorun sadece ChatGPT ile sınırlı değil

Benzer atıfların yalnızca ChatGPT ile sınırlı olmadığı belirtiliyor. Claude adlı yapay zekâ modelinin de zaman zaman Grokipedia’yı kaynak olarak kullandığı iddia ediliyor. Bu da sorunun tek bir platformdan ziyade, genel yapay zekâ ekosistemine yayılan bir eğilim olabileceğini gösteriyor.

Öte yandan OpenAI , yaptığı açıklamada modellerin geniş ve çeşitli açık kaynaklardan faydalandığını, düşük güvenilirliğe sahip bilgileri filtrelemek için güvenlik önlemleri uyguladıklarını vurguluyor. Ancak bu olay, yapay zekâdan yapay zekâya bilgi aktarımı konusunun daha sıkı denetlenmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Bilgi güvenilirliği yeniden tartışılıyor

Türkiye’de de yapay zekâ araçlarının haber, akademik çalışma ve günlük bilgi edinme süreçlerinde yaygın şekilde kullanıldığı düşünüldüğünde, bu gelişme oldukça kritik. Yanlış ya da doğrulanmamış bilgilerin zincirleme biçimde çoğalması, uzun vadede dijital bilgi ekosistemini zayıflatabilir.

Uzmanlara göre çözüm, yapay zekâların kullandığı kaynakların daha şeffaf hâle getirilmesi ve insan denetiminin tamamen devre dışı bırakılmaması. Aksi hâlde yapay zekâlar, birbirlerinden beslenerek kendi hatalarını büyüten kapalı bir döngüye girebilir.

Yorum Yaz

Yorumun minimum 10 karakter olmalıdır. (0)

Yorumlar