Avusturya’nın dağlık bir bölgesinde yaşayan Veronika adlı bir inek bilim dünyasında büyük yankı uyandıran sıra dışı bir davranış sergiledi. Yapılan gözlemler sırasında Veronika’nın bir süpürgeyi bilinçli biçimde kullanarak kendi vücudunu kaşıdığı belgelendi. Bu davranış bugüne kadar sığırlarda hiç kayda geçirilmemiş bir alet kullanımı örneği olarak tanımlandı. Daha önce alet kullanımının yalnızca bazı primatlar ve kuş türleriyle sınırlı olduğu düşünülüyordu.
Evcil bir inekte bu davranışın görülmesi hayvan zekasına dair yerleşik kabullerin sorgulanmasına neden oldu. Araştırmacılar Veronika’nın süpürgeyi rastgele değil belirli bir amaç doğrultusunda kullandığını vurguluyor. Hayvan çevresindeki bir nesnenin işlevini kavrayarak bunu kendi ihtiyacına göre uyarladı. Bu durum problem çözme ve esnek düşünme becerilerine işaret ediyor. Bilim insanları bu keşfin sığırların bilişsel kapasitesine dair yeni araştırmaların önünü açabileceğini belirtiyor. Veronika’nın sergilediği davranış yalnızca ilginç bir gözlem değil aynı zamanda bilimsel açıdan önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Örnek araştırma bilim dünyasında yankı uyandırdı
Bu dikkat çekici bulgu Viyana Veterinerlik Üniversitesi’nden Dr Antonio Osuna Mascaro liderliğinde yürütülen bir çalışma kapsamında belgelendi. Araştırma saygın bilim dergisi Current Biology’de yayımlandı ve kısa sürede uluslararası bilim çevrelerinde ilgi gördü. Çalışmanın başlangıcında araştırmacılar Veronika’ya bir süpürge vererek yalnızca fırça kısmını kullanmasını bekledi. Ancak gözlemler bu beklentinin çok ötesine geçti. Veronika süpürgenin iki ucunun da farklı özelliklere sahip olduğunu fark etti. Sırt gibi geniş ve daha az hassas bölgelerde sert fırça kısmını kullanırken karın gibi hassas bölgelerde pürüzsüz sap kısmını tercih etti. Ayrıca kaşıma hareketlerinin şiddetini de vücudunun farklı bölgelerine göre ayarladığı gözlemlendi. Bu bilinçli tercihler hayvanın yalnızca taklit etmediğini aynı zamanda sonuçları değerlendirdiğini gösteriyor. Dr Osuna Mascaro bu tür esnek alet kullanımının hayvanlar arasında son derece nadir olduğunu belirtiyor. Daha önce benzer bir davranışın yalnızca şempanzelerde belgelendiğini ifade ediyor. Bu durum keşfin bilimsel değerini daha da artırıyor.
İnek zekasına dair önyargılar sorgulanıyor
Araştırmacılar bu keşfin ardından çiftlik hayvanlarının davranış bilimlerinde uzun süre ihmal edildiğine dikkat çekiyor. İnekler çoğunlukla üretim hayvanı olarak ele alındığı için zihinsel kapasiteleri yeterince araştırılmadı. Veronika örneği bu yaklaşımın eksik olduğunu net biçimde ortaya koyuyor. Bilim insanları uygun çevresel koşullar sağlandığında ineklerin öğrenme ve problem çözme becerilerinin gelişebileceğini düşünüyor. Çalışmada Veronika’nın istisnai bir birey olmadığı özellikle vurgulanıyor. Hayvanın açık alanlara erişimi olması insanlarla etkileşim kurabilmesi ve keşfetmesine izin verilen bir ortamda yaşaması bu davranışın ortaya çıkmasında önemli rol oynadı. Ayrıca Veronika’nın 13 yaşında olması dikkat çekiyor çünkü çoğu çiftlik ineği bu yaşa ulaşamıyor. Uzun yaşam süresi deneyim birikimi açısından kritik kabul ediliyor. Araştırmacılar bu bulgunun ineklerin zekasına dair yerleşik önyargıları kırabileceğini ve hayvan refahı tartışmalarına yeni bir boyut kazandırabileceğini ifade ediyor.
Yeni çalışmalar için kapı aralandı
Veronika’nın sergilediği bu davranış bilim insanlarını yeni araştırma sorularına yöneltti. Araştırmacılar şimdi benzer yaşam koşullarına sahip diğer ineklerde de alet kullanımının ortaya çıkıp çıkmayacağını incelemeyi planlıyor. Bu tür çalışmalar sığırların bilişsel yeteneklerini daha kapsamlı biçimde anlamayı amaçlıyor. Aynı zamanda çiftlik hayvanlarının barınma ve yetiştirilme koşullarının önemini yeniden gündeme getiriyor. Eğer çevresel zenginlik ve etkileşim bu tür davranışları tetikliyorsa mevcut üretim sistemlerinin yeniden değerlendirilmesi gerekebilir. Bilim insanları bu keşfin tekil bir olay olarak görülmemesi gerektiğini vurguluyor. Veronika örneği hayvan davranışları alanında uzun süredir ihmal edilen bir potansiyelin işareti olarak değerlendiriliyor. Önümüzdeki dönemde yapılacak çalışmalar ineklerin öğrenme kapasitesi ve çevresel uyaranlara verdiği tepkiler hakkında daha fazla veri sunabilir. Bu da hayvan zekası araştırmalarında yeni bir dönemin başlangıcı olabilir.
Henüz hiç yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
