Uzaydan internet fikri kulağa hâlâ biraz bilim kurgu gibi geliyor olabilir ama işin perde arkasında tablo hiç de sakin değil. SpaceX’in Starlink ağı artık o kadar büyüdü ki uydular neredeyse sürekli olarak birbirinden kaçmak zorunda kalıyor. Şirketin ABD Federal İletişim Komisyonu’na sunduğu son rapor da bunu net şekilde ortaya koyuyor. SpaceX’in paylaştığı verilere göre Starlink uyduları yalnızca 2025 yılı içinde yaklaşık 300 bin çarpışma önleme manevrası yaptı. Bu sayı kulağa abartılı geliyorsa yalnız değilsin çünkü uzmanlara göre bu rakam gerçekten çok uçuk. Sadece Haziran ile Kasım ayları arasında yapılan manevra sayısı bile 149 bine ulaşmış durumda. Buna yılın ilk yarısındaki 144 bin manevra da eklenince ortaya bugüne kadar görülmemiş bir tablo çıkıyor.
Starlink malumunuz dev bir internet ağı. İlk uydular 2019 yılında fırlatıldı ve bugün gelinen noktada yörüngede yaklaşık 9.400 Starlink uydusu bulunuyor. Bu sayı şu anda aktif uyduların yaklaşık yüzde 65’ine denk geliyor. Bu kadar fazla uydu aynı yüksekliklerde dolaşınca çarpışma ihtimali de doğal olarak patlıyor. İki uydunun çarpışması durumunda binlerce parça uzay enkazı ortaya çıkabiliyor ve bu da zincirleme kazalara yol açabiliyor. Uzay endüstrisinde genel kabul gören standartolarak çarpışma ihtimali 10 binde 1 seviyesine gelirse manevra yapılır. SpaceX ise bu konuda çok daha temkinli davranıyor. Şirket manevra kararını risk oranı 10 milyonda 3 seviyesindeyken bile alıyor. Yani “aman bir şey olmasın” yaklaşımıyla hareket ediyorlar ve bu da sayıların bu kadar yükselmesine neden oluyor.
Uzay uzmanlarına göre Starlink öncesinde klasik bir uydu yılda belki birkaç kez manevra yapıyordu. Şimdi ise tablo tamamen değişmiş durumda. Starlink uyduları ortalama olarak uydu başına yılda 40 manevra gerçekleştiriyor. Birmingham Üniversitesi’nden Hugh Lewis bu rakam için “inanılmaz derecede yüksek” ifadesini kullanıyor. Lewis’e göre bu hızla gidilirse 2027 yılında yıllık manevra sayısı 1 milyonun üzerine çıkabilir. Raporda dikkat çeken başka bir detay da Çin’e ait Honghu-2 uyduları oldu. SpaceX’e göre bu uydu grubu Starlink ile binin üzerinde yakın geçiş yaşadı. Bunun sebebi ise iki sistemin benzer yörüngelerde çalışması. Uzmanlara göre bu durum ileride ciddi diplomatik ve teknik sorunlara yol açabilir.
“Uzay herkesin ama biri daha fazla yer kaplıyor”
Kanada’daki Regina Üniversitesi’nden Samantha Lawler konuya oldukça net bakıyor. Ona göre Starlink fiilen belirli yörünge katmanlarını doldurmuş durumda. Uluslararası uzay anlaşmalarına göre uzay herkesin ortak alanı kabul ediliyor ancak Lawler’a göre “orada fiilen bir sahiplik oluşmuş gibi” bir tablo var. Starlink uyduları tüm bu manevraları otonom sistemlerle yapıyor ve şu ana kadar işler sorunsuz ilerliyor. Ancak uzmanların asıl korkusu tek bir hata ihtimali. Çünkü bu yoğunlukta yapılacak küçük bir yanlış hesap, zincirleme çarpışmalarla yörüngeyi yıllarca kullanılamaz hale getirebilir. Kısacası Starlink bugün uzayı başarıyla yönetiyor gibi görünüyor ama rakamlar şunu net söylüyor: yörünge her geçen yıl daha kalabalık ve daha riskli hale geliyor.
Henüz hiç yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
