Alzheimer hastalığı genellikle belirtiler ortaya çıktıktan sonra teşhis ediliyor ve bu durum erken müdahale şansını ciddi şekilde sınırlandırıyor. Ancak yeni bir araştırma hastalığın çok daha erken bir evrede tahmin edilebileceğini ortaya koyuyor. Çalışmaya göre beyin dalga aktivitesindeki küçük ama ölçülebilir bir değişiklik Alzheimer teşhisinden iki yıldan daha uzun süre önce hastalığı öngörebiliyor. Bu bulgu bilişsel gerilemenin erken bir biyobelirteci olarak değerlendiriliyor. Araştırmacılar özellikle beta dalgaları olarak bilinen beyin sinyallerine odaklandı. Bu sinyallerdeki değişimlerin henüz klinik belirtiler başlamadan önce ortaya çıkması dikkat çekiyor. Erken tanı açısından bu tür bir işaret Alzheimer araştırmaları için kritik bir eşik anlamına geliyor.
Araştırmanın yöntemi ve kullanılan teknoloji
Çalışma ABD’deki Brown University ile İspanya’daki Complutense Üniversitesi ve La Laguna Üniversitesi’nden sinirbilimciler tarafından yürütüldü. Araştırma ekibi manyetoensefalografi adı verilen ve invaziv olmayan bir beyin görüntüleme tekniği kullandı. MEG yöntemi beynin elektriksel aktivitesinin oluşturduğu manyetik alanları yüksek hassasiyetle ölçebiliyor. Hafif bilişsel bozukluk tanısı almış 85 katılımcının dinlenme halindeki beyin dalgaları analiz edildi. Katılımcılar zaman içinde takip edilerek hangilerinin Alzheimer hastalığına yakalandığı belirlendi. Daha sonra bu iki grup arasında beyin dalga örüntüleri karşılaştırıldı. Bu yaklaşım Alzheimer gelişimiyle ilişkili erken sinyallerin ortaya çıkarılmasını sağladı.
Beta dalgalarındaki kritik farklar
Araştırmanın en dikkat çekici sonucu Alzheimer’a ilerleyen bireylerin beta dalga patlamalarında belirgin farklılıklar göstermesiydi. Bu kişilerde beta dalgaları daha düşük sıklıkta daha zayıf güçte ve daha kısa süreli olarak gözlemlendi. Aynı dönemde Alzheimer geliştirmeyen katılımcılarda ise bu dalga örüntüleri daha dengeli seyretti. Normal yaşlanma sürecinde beta dalga aktivitesinin genellikle 60 yaş civarında değişmeye başladığı biliniyor. Ancak Alzheimer hastalarında bu değişimin daha hızlı ve daha belirgin olduğu görülüyor. Bu durum hastalığın beyindeki engelleyici kontrol mekanizmalarını erken aşamada etkilediğine işaret ediyor. Beta dalgalarının dikkat ve yürütücü işlevlerle yakından ilişkili olması bu bulguyu daha da önemli kılıyor.
Araştırmacılar gözlemlenen beta dalga değişimlerinin doğrudan bilişsel kontrol kaybıyla ilişkili olabileceğini düşünüyor. Bu yorum Alzheimer’ın erken evrelerinde nöronların aşırı uyarılabilir hale geldiğini savunan mevcut hipotezlerle de örtüşüyor. Çalışmanın sonuçları Alzheimer ilerlemesini öngörebilecek yeni bir yol sunuyor. Üstelik bu yol invaziv olmayan bir yöntemle uygulanabiliyor. Bir sonraki aşamada araştırmacılar hesaplamalı sinirsel modelleme kullanarak bu sinyalin nasıl oluştuğunu anlamayı hedefliyor. Eğer bu mekanizma net şekilde çözülebilirse erken müdahaleye yönelik yeni tedavi stratejileri geliştirilebilir. Bu da Alzheimer hastalığıyla mücadelede önemli bir dönüm noktası olabilir.
Henüz hiç yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
